Skolyoz nedir, belirtileri nelerdir?

Skolyoz, omurganın önden bakıldığında yana doğru eğrilmesi ve genellikle kendi etrafında dönmesiyle tanımlanan bir duruş ve omurga farklılıkları grubudur. Tek başına bir “hastalık adı” gibi düşünmek yerine, farklı nedenlerle ortaya çıkabilen bir omurga hizalanma farkı olarak görmek daha doğrudur.

Kimlerde görülür?

En sık konuşulan tablo, adölesan idiyopatik skolyoztur: nedeni tam olarak bilinmeyen, büyüme çağında fark edilen eğrilik. Yetişkinlikte de, daha önce var olan eğriliğin devamı veya dejeneratif değişikliklerle birlikte skolyoz görülebilir. Her asimetrik duruş skolyoz demek değildir; tanı görüntüleme ve hekim değerlendirmesiyle konur.

Sık tarif edilen belirtiler

- Omuz veya kürek kemiği yüksekliğinde fark
- Bel çukurunun bir tarafta daha silik görünmesi
- Giysilerin duruşunun asimetrik olması
- Uzun süre oturma veya ayakta kalınca sırt yorgunluğu
- Bazen bel veya sırt ağrısı (ağrı şart değildir)

Ağrı olmaması, eğriliğin önemsiz olduğu anlamına gelmez. Tersine, şiddetli ağrı da her zaman eğriliğin derecesiyle orantılı olmayabilir. Bu yüzden “belirtisizse dokunma” veya “ağrı varsa mutlaka ameliyat” gibi uç cümleler yanıltıcıdır.

Ne zaman değerlendirme gerekir?

Ailede skolyoz öyküsü, büyüme atağı, öğretmen veya antrenörün fark ettiği asimetri, veya sizin ayna karşısında gördüğünüz omuz/bel farkı iyi bir başlangıç noktasıdır. Asıl karar, ortopedi veya fiziksel tıp hekimi değerlendirmesi ve gerektiğinde röntgen ile verilir.

Fizyoterapi bu sürecin parçası olabilir: postür farkındalığı, gövde kuvveti, solunum ve günlük duruş alışkanlıkları. Kliniğimizde skolyoz için kullanılan yaklaşımlardan biri, egzersiz temelli Schroth yöntemidir. Bu yöntem eğriliği “yok eder” iddiası taşımaz; ilerlemeyi yavaşlatmayı ve postürü iyileştirmeyi hedefler.

Evde yapılmaması gerekenler

İnternetten rastgele “skolyozu düzelten 5 hareket” uygulamak, eğriliğin yönüne ters yük bindirebilir. Asimetrik egzersizler kişiye özel planlanmalıdır. Ağrı kesici veya korse kararı da hekime aittir.

Sultangazi ve çevre ilçelerden gelen danışanlarda ilk adım genellikle yüz yüze değerlendirme ve, varsa, hekim raporunun birlikte okunmasıdır. Şüpheniz varsa randevu alın; erken ve ölçülü bir plan, belirsiz bekleyişten daha iyidir.